Stafræn innheimta Archives – Motus https://motus.is/tag/rafraenar-innheimtur/ Við komum fjármagni á hreyfingu Fri, 03 Oct 2025 12:54:43 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9 https://motus.is/wp-content/uploads/2022/07/cropped-favicon-green-1-32x32.gif Stafræn innheimta Archives – Motus https://motus.is/tag/rafraenar-innheimtur/ 32 32 Nýtt tölfræðilíkan metur líkur á árangri við lögheimtu   https://motus.is/nytt-tolfraedilikan-metur-likur-a-arangri-vid-logheimtu/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=nytt-tolfraedilikan-metur-likur-a-arangri-vid-logheimtu https://motus.is/nytt-tolfraedilikan-metur-likur-a-arangri-vid-logheimtu/#respond Fri, 03 Oct 2025 10:15:46 +0000 https://motus.is/?p=8383 Nýtt og endurbætt tölfræðilíkan okkar spáir, líkt og það eldra, fyrir um greiðslulíkur á næstu 13 mánuðum í málum sem ekki hafa innheimst í frum- og milliinnheimtu. Tilgangurinn er fyrst og fremst að styðja við ákvörðun um hvort hefja eigi lögheimtu eða ekki.

The post Nýtt tölfræðilíkan metur líkur á árangri við lögheimtu   appeared first on Motus.

]]>
Þegar kröfur hafa farið í gegnum frum- og milliinnheimtu án greiðslu þarf að taka ákvörðun um hvort hefja skuli lögheimtu eða ekki. Lögheimta er kostnaðarsamt og tímafrekt ferli og því mikið unnið, fyrir kröfuhafa og greiðanda, að geta metið eins vel og kostur er hvort lögheimta er líkleg til árangurs.

Þegar um jafnstórt kröfusafn ræðir og það sem Motus ber ábyrgð á skiptir miklu máli að geta metið líkur á því að lögheimta svari kostnaði. Motus hefur um árabil stuðst við aðferðir byggðar á klassísku tölfræðilíkani, gagnasafni og sérfræðiþekkingu starfsfólks. Nýtt líkan nýtir nýjustu aðferðir í gagnavísindum, sem skilar enn betra spágildi og á endanum betri árangri fyrir hönd okkar viðskiptavina til að bæta bæði ferla og ákvarðanatöku.

Nýtt og endurbætt tölfræðilíkan okkar spáir, líkt og það eldra, fyrir um greiðslulíkur á næstu 13 mánuðum, í málum sem ekki hafa innheimst í frum- og milliinnheimtu. Tilgangurinn er fyrst og fremst að styðja við ákvörðun um hvort hefja eigi lögheimtu eða ekki, þó má einnig nýta það í fleiri ákvörðunum með örlitlum aðlögunum. 

Miðað við fyrra líkan hefur aðferðafræðin verið endurbætt og það fært yfir í tegund líkana sem hentar betur fyrir vandamál af þessu tagi. Fyrra líkan byggði á klassísku tölfræðilíkani en með því að nýta framfarir síðasta áratugs í reiknigetu og gagnainnviðum hefur spágeta nýja líkansins aukist umtalsvert og mun það hjálpa til við að veita viðskiptavinum betri ráðgjöf við ákvörðunartöku. 

Líkanið tekur tillit til upplýsinga um viðkomandi kröfu og greiðanda, t.d. skráninga á vanskilaskrá, aldurs málsins og lýðfræðilegra breyta. Einnig eru aðskilin líkön fyrir fyrirtækjagreiðendur annars vegar og einstaklingsgreiðendur hins vegar. 

Líkanið mun veita viðskiptavinum okkar aukið öryggi í ákvörðunum um lögheimtu og lækka þann kostnað sem kröfuhafar sitja eftir með vegna árangurslausra lögheimtumála. Með þessu minnkar áhætta kröfuhafa við lögheimtu og ákvörðunartaka verður auðveldari.

The post Nýtt tölfræðilíkan metur líkur á árangri við lögheimtu   appeared first on Motus.

]]>
https://motus.is/nytt-tolfraedilikan-metur-likur-a-arangri-vid-logheimtu/feed/ 0
Viltu hætta að senda bréfpóst? https://motus.is/ad-senda-innheimtubref-med-tolvuposti-leidbeiningar/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ad-senda-innheimtubref-med-tolvuposti-leidbeiningar https://motus.is/ad-senda-innheimtubref-med-tolvuposti-leidbeiningar/#respond Thu, 11 Apr 2024 09:46:29 +0000 https://motus.is/?p=5379 Motus býður kröfuhöfum að senda innheimtubréf til viðskiptavina sinna með stafrænum hætti í stað bréfasendinga.

The post Viltu hætta að senda bréfpóst? appeared first on Motus.

]]>
Ef félagið þitt vill nota stafræna innheimtu til að koma skilaboðum til greiðenda þá eru tvær leiðir í boði:

Nota netföng Motus

Á Mínum síðum, sem er þjónustuvefur fyrir greiðendur, hafa einstaklingar og fyrirtæki val um að fá innheimtubréf send með stafrænum hætti og hefur stór hluti þeirra þegar óskað eftir því. Motus getur því sent innheimtubréf með tölvupósti til þeirra sem þess hafa óskað, en fyrir hina í bréfpósti eða sem skjal í heimabanka eftir því hvora leiðina félagið þitt kýs.

Nota ykkar netföng

Ef félagið þitt vill fjölga í hópi þeirra greiðenda sem fá innheimtubréf í tölvupósti þá getið þið miðlað netföngum ykkar viðskiptamanna til Motus annaðhvort með öruggum hætti í gegnum viðskiptavefinn eða með því að tengjast vefþjónustu.

Til að félagið megi miðla netföngum viðskiptamanna sinna til Motus þarf að vera samþykki um slíkt í viðskiptaskilmálum ykkar. Sömuleiðis mælum við með að þau netföng sem þið miðlið sé staðfest til að tryggja réttmæti þeirra.

Hér fyrir neðan má sjá myndband sem sýnir hvernig hægt er að miðla netföngum til Motus í gegnum viðskiptavefinn.

Hafðu samband við okkur svo við getum virkjað stafræna innheimtu fyrir félagið þitt.

 

 

Hvað gerist ef tölvupósturinn skilar sér ekki?

Ef tölvupóstur er endursendur (e. bounce) til dæmis vegna þess að honum hefur verið lokað eða hann er ekki til, þá verður hefðbundinn bréfpóstur sjálfkrafa sendur á lögheimili viðkomandi.

Hvað ef nýir viðskiptavinir bætast við hjá okkur eða netföng breytast?

Þar sem Motus tengist ekki viðskiptamannakerfum ykkar þarf að endurnýja netfangaskrána regulega. Við mælum þá með að þið sendið okkur nýjan lista yfir alla notendur á viðskiptavefnum. Ekki þarf að fjarlægja notendur af listanum sem þið hafið þegar sent okkur.

Mun Motus nota netföng minna viðskiptamanna fyrir aðra kröfuhafa?

Nei, Motus mun aðeins nota þau netföng sem þitt félag hefur miðlað í ykkar þágu og ekki í neinum öðrum tilgangi.

The post Viltu hætta að senda bréfpóst? appeared first on Motus.

]]>
https://motus.is/ad-senda-innheimtubref-med-tolvuposti-leidbeiningar/feed/ 0
Innheimtuviðvaranir með tölvupósti í stað bréfpósts https://motus.is/tolvuposturistadbrefposts/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=tolvuposturistadbrefposts https://motus.is/tolvuposturistadbrefposts/#respond Wed, 20 Mar 2024 11:15:18 +0000 https://motus.is/?p=5007 Þegar krafa fer í innheimtu er greiðandi minntur á að standa skil á greiðslunni með útsendingu bréfa og með símhringingum. Motus vill mæta greiðendum þar sem þeim hentar best og býður því upp á samskipti með tölvupósti.

The post Innheimtuviðvaranir með tölvupósti í stað bréfpósts appeared first on Motus.

]]>
Það er mikilvægur hluti af innheimtu að geta minnt greiðendur á ógreiddar skuldbindingar þar sem þeir eru líklegastir til að geta brugðist við og áður en of mikill kostnaður fellur til. Áminningar og samskipti varðandi ógreiddar skuldbindingar þurfa því að berast á þann hátt sem greiðendur helst kjósa. Samkvæmt innheimtulögum ber að senda greiðendum eina skriflega viðvörun þess efnis að vænta megi frekari innheimtuaðgerða verði krafan ekki greidd innan tíu daga frá dagsetningu viðvörunar. Hefðbundinn bréfpóstur á lögheimili hefur sögulega verið viðmiðið. Nýlega féll þó dómur sem gefur fordæmi fyrir því að hafi kröfuhafi samþykki greiðanda fyrir stafrænum samskiptum séu þau metin til jafns við bréfpóstinn.

Nú höfum við því hafið tölvupóstsendingar í stað bréfpósts á öllum stigum innheimtu og á þjónustuvef Motus má velja að fá samskiptin á tölvupósti í stað bréfpósts.

Lagaumhverfið hefur ekki fylgt tækniþróuninni

Innheimtulögin gilda um frum- og milliinnheimtu og voru sett árið 2008. Samkvæmt þeim ber að senda greiðendum eina skriflega viðvörun þess efnis að vænta megi frekari innheimtuaðgerða verði krafan ekki greidd innan tíu daga frá dagsetningu viðvörunar. Það eru óumdeilanlega góðir innheimtuhættir að greiðendur fái tækifæri til að bregðast við eins fljótt og hægt er – fái tækifæri til að greiða kröfuna áður en á hana falla frekari dráttarvextir og kostnaður. Í lögunum er vísað í skriflega viðvörun og hefðbundinn bréfpóstur á lögheimili viðmiðið. Í því samhengi má nefna að samkvæmt þjónustu- og gæðastöðlum Póstsins er 85% bréfa dreift til viðtakanda þremur virkum dögum eftir póstlagningu. Reynsla okkar viðskiptavina virðist þó vera nær fimm til sex dögum. Viðvörunin berst því seint og frestur til að bregðast við styttist sem því nemur. Tækninni hefur sömuleiðis fleygt fram síðan 2008. Sem dæmi má nefna að fyrsti iPhone síminn leit dagsins ljós árinu áður en innheimtulögin tóku gildi, í lok júní 2007, með tilheyrandi byltingu á samskiptum og þjónustu.

Dæmi um innheimtuferli
Myndin sýnir dæmigert innheimtuferli þar sem bréf er sent 5 dögum eftir eindaga og eftir það á 10 daga fresti. Gert er ráð fyrir að það taki allt að 5 daga fyrir póstinn að berast og því fær greiðandi fyrstu innheimtuviðvörun að minnsta kosti 10 dögum eftir eindaga og svo framvegis.

 

Bréfpóstur ekki eini gildi sendingarmátinn samkvæmt dómi

Þetta horfir þó til betri vegar. Nýlega féll dómur þar sem greiðandi taldi innheimtuaðila ekki hafa farið að innheimtulögum með því að senda tölvupóst í stað bréfpósts. Að mati dómsins telst bréfpóstur ekki eini gildi sendingarmátinn þar sem greiðandi hafði gefið upp netfang til samskipta við kröfuhafa. Þessi dómur gefur því fordæmi fyrir því að hafi kröfuhafi samþykki viðskiptavinar/greiðanda fyrir stafrænum samskiptum séu þau metin til jafns við bréfpóstinn.

Mikilvægi sjálfbærnisjónarmiða

Sjálfbærnisjónarmið vega sömuleiðis þungt. Sjálfbærnilöggjöf setur sífellt meiri kröfur á atvinnulífið m.a. um sjálfbæran rekstur og upplýsingagjöf honum tengdan. Öflug vegferð í sjálfbærnimálum skiptir þannig stöðugt meira máli í verðmætasköpun. Aukinn þrýstingur frá fjárfestum og öðrum hagsmunaaðilum hefur einnig leitt til aukinnar upplýsingagjafar um sjálfbærni hjá fyrirtækjum. Á næstu árum munu lagasetningar á atvinnulífið um upplýsingagjöf vegna sjálfbærni aukast enn frekar.

Ógrynnin öll af bréfpósti, þegar aðrar pappírslausar samskiptaleiðir með töluvert minna kolefnisspor eru færar, er því augljóslega ekki sjálfbær leið til að eiga samskipti til framtíðar.

Hvaða leiðir eru færar?

Það eru ýmsar leiðir færar við framkvæmd stafrænnar innheimtu. Þegar þær eru metnar er mikilvægt að horfa til þess hvað er líklegast til að skila árangri og teljast góð þjónusta. Ávallt þarf að huga að persónuvernd og öruggri afhendingu skilaboðanna.

Að nálgast greiðanda með tölvupósti eða SMS er augljós og einföld leið. Hér þurfa að liggja fyrir netföng og/eða símanúmer greiðenda, sem annað hvort er safnað frá kröfuhöfum eða hjá innheimtuaðila, í gegnum auðkenndan þjónustuvef.

Fjöldi ríkisstofnana sendir nú þegar póst á fólk og fyrirtæki gegnum pósthólfið á Ísland.is. Markmið ríkisins er að allar póstsendingar verði stafrænar frá árinu 2025. Með því að setja sérstök lög um pósthólfið er hins vegar tryggt að réttaráhrif þess að gera gögn aðgengileg í pósthólfi verði þau sömu og þegar gögn berast með bréfpósti á lögheimili eða öðrum hætti. Það væri ákjósanlegt að geta sömuleiðis sent áminningar um ógreidda reikninga í stafrænt pósthólf greiðanda á island.is. Eins og staðan er í dag er aðgangur að stafrænu pósthólfi á island.is þó háður samþykki ríkisins og verður í framhaldinu einungis í boði fyrir opinbera aðila, lífeyrissjóði og lögmenn.

Rafræn skjöl í netbanka er ein leið til að koma innheimtuskilaboðum á framfæri, þar sem einungis þarf að vita kennitölu greiðanda til að koma til hans skilaboðunum. Þjónustuvefir eða öpp kröfuhafa eru sömuleiðis möguleg leið til að koma skilaboðum á framfæri til greiðenda.

Hvernig ætlum við að framkvæma þetta?

Fyrsta skrefið er að hefja tölvupóstsendingar í stað bréfpósts á öllum stigum innheimtu.

Forsenda þess er að fyrir liggi netföng greiðenda. Söfnun netfanga kemur til með að fara fram með tvennum hætti. Annars vegar býðst greiðendum að velja stafræn samskipti á þjónustuvef Motus og gefa um leið upp það netfang sem nota skal. Hins vegar hvetjum við viðskiptavini okkar – kröfuhafana – til að afla netfanga viðskiptavina sinna og deila með okkur. Passa þarf að viðskiptavinir hafi vitneskju um og samþykki stafræn samskipti og uppfæra viðskiptaskilmála þar að lútandi. Þannig má tryggja að allir séu upplýstir um þann samskiptamáta sem notaður verður framvegis og að skilaboð tengd innheimtu berist hratt og vel.

Sjá hvernig greiðandi getur óskað eftir að fá tölvupóst í stað bréfpósts
Sjá hvernig kröfuhafi getur miðlað netföngum greiðanda

Fruminnheimta er þegar við á send í nafni kröfuhafa og úr netfangi kröfuhafa. Annars í nafni og frá netfangi Motus. Hefðbundin innheimtuviðvörun fylgir með í viðhengi, en í póstinum sjálfum eru takmarkaðar upplýsingar um kröfuna.

Milliinnheimtubréf verða send í nafni og frá netfangi Motus. Takmarkaðar upplýsingar koma fram í tölvupóstinum og er greiðanda bent á mínar síður hjá Motus. Á mínum síðum getur greiðandi fengið nánari upplýsingar um kröfuna og mögulegar lausnir til þess að gera upp sín mál, til dæmis gera greiðslusamkomulag, fresta eða senda okkur skilaboð.

Fyrstu stig lögfræðiinnheimtu verða send í nafni og frá netfangi Motus. Síðari stig lögfræðiinnheimtu fela í sér aðgerðir sem enn sem komið er eru ekki komnar á stafrænt form.

Við komum til með að vakta hvort tölvupóstur skili sér og senda bréfpóst í þeim tilvikum sem tölvupóstur berst ekki.

Hver eru næstu skref?

Við höfum nú þegar hafið söfnun netfanga og fyrstu útsendingar tölvupósta.
Þeir greiðendur sem velja stafræn samskipti á þjónustuvef Motus koma í framhaldinu til með að fá samskiptin í tölvupósti en ekki bréfleiðis. Vilji kröfuhafar hins vegar tryggja að allir þeirra viðskiptavinir fái stafræn skilaboð í stað bréfsendinga þurfa þeir að tryggja að viðskiptavinir þeirra séu upplýstir um að samskipti komi til með að fara fram á þann veg og afla nefanga til þeirra samskipta. Ráðgjafar Motus geta verið kröfuhöfum innan handar varðandi næstu skref á motus@motus.is.

 


Starfsemi Motus miðar að því að varða veginn að heilbrigðu fjárflæði fyrir einstaklinga, fyrirtæki og samfélagið allt. Að greiðslur berist á réttum tíma er forsenda vaxtar og þróunar í sterku samfélagi. Það getur þó alltaf eitthvað komið uppá sem hefur í för með sér að greiðslur berast ekki tímanlega. Oftast er það einfaldlega sökum gleymsku og því mikilvægur hluti af innheimtu að geta minnt greiðendur á ógreiddar skuldbindingar þar sem þeir eru líklegastir til að geta brugðist við og áður en of mikill kostnaður fellur til. Að sama skapi þarf að vera auðvelt að bregðast við hvar og hvenær sem er – bæði fyrir greiðendur og kröfuhafa.

Á Mínum síðum Motus geta greiðendur séð stöðu allra krafna í innheimtu, greitt, óskað eftir greiðslufresti eða dreift greiðslum allt fram að stefnugerð eða ritun greiðsluáskorunar. Þar geta þeir sömuleiðis valið að fá sendar innheimtuviðvaranir og innheimtubréf í tölvupósti frekar en með bréfpósti. Kröfuhafar geta samþætt innheimtuna bókhaldskerfum og framkvæmt allar helstu aðgerðir beint úr bókhaldskerfunum. Sjálfvirkur flutningur mála á milli innheimtustiga og sjálfvirk ritun stefna tryggir sömuleiðis skilvirkni og hámarkar árangur. Í mars 2024 munum við hefja tölvupóstsendingar í stað bréfpósts á stigi frum- og milliinnheimtu. Á þjónustuvef Motus býðst greiðendum að velja að fá samskiptin á tölvupósti í stað bréfpósts. Vilji kröfuhafar tryggja að allir þeirra viðskiptavinir fái tölvupóst í stað bréfsendinga þurfa þeir að ganga úr skugga um að viðskiptavinir þeirra séu upplýstir um að samskipti komi til með að fara fram á þann veg og afla nefanga til þeirra samskipta.

The post Innheimtuviðvaranir með tölvupósti í stað bréfpósts appeared first on Motus.

]]>
https://motus.is/tolvuposturistadbrefposts/feed/ 0
Stafrænar innheimtuviðvaranir https://motus.is/stafraenar-innheimtuvidvaranir-umsogn/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=stafraenar-innheimtuvidvaranir-umsogn https://motus.is/stafraenar-innheimtuvidvaranir-umsogn/#respond Fri, 20 Jan 2023 09:26:29 +0000 https://motus.is/?p=3349 Umsögn um túlkun FME á 7. gr. innheimtulaga um heimild til að senda innheimtuviðvaranir stafrænt

The post Stafrænar innheimtuviðvaranir appeared first on Motus.

]]>
Umsögn um túlkun FME á 7. gr. innheimtulaga um heimild til að senda innheimtuviðvaranir stafrænt
Þann 21. desember síðastliðinn gaf fjármálaeftirlit Seðlabankans út drög að umræðuskjali með leiðbeiningum varðandi túlkun á 7. gr. innheimtulaganna. Í drögunum er fjallað um möguleika á að senda innheimtuviðvaranir til greiðenda með rafrænum hætti.

Við höfum kynnt okkur drögin og sendum umsögn um efni þess á eftirlitið þann 18. janúar.

Miðað við þessi drög fjármálaeftirlitsins virðast kröfuhöfum vera settar verulega þröngar skorður við að senda greiðendum innheimtuviðvaranir með rafrænum hætti.

Möguleikinn á notkun rafrænna samskiptaleiða er í samræmi við þá afstöðu stjórnvalda að rafræn samskipti séu til þess fallin að auka hagræði og leiða til einföldunar og tímasparnaðar fyrir samfélagið í heild, eins og meðal annars kom fram í áformum um frumvarp til laga um stafrænt pósthólf. Sambærileg þróun hefur átt sér stað á öllum sviðum samfélagsins undanfarin ár. Til að mynda hafa fyrirtæki á fjármála- og vátryggingamarkaði stóraukið þjónustu við viðskiptavini sína með stafrænum lausnum, ekki síst til að geta komið skilaboðum til þeirra með einföldum og öruggum hætti. Sömuleiðis má benda á að þróunin á Norðurlöndunum er á sama veg. Í Noregi hefur t.d. sú leið verið farin í innheimtu að kveða á um tæknihlutleysi í innheimtulögum, þ.e.a.s. skriflegar tilkynningar má senda rafrænt að því gættu að þær séu sendar með fullnægjandi hætti.

Við hjá Motus fögnum því að fjármálaeftirlitið hafi hafið samtal um ávinninginn af því að nýta stafrænar aðferðir í samskiptum við greiðendur og teljum að túlkun eftirlitsins á 7. gr. innheimtulaga sem kemur fram í drögunum sé skref í rétta átt. Hins vegar teljum við að það þurfi mun meira til svo ýta megi undir eðlilega framþróun á þessu sviði. Til þess að ná yfirlýstu markmiði innheimtulaganna um að treysta hag neytenda, meðal annars með því að tryggja að nauðsynlegar tilkynningar berist þeim með traustum og tímanlegum hætti, er nauðsynlegt að gera breytingar á þeim ákvæðum innheimtulaganna sem þetta snerta.

Margar leiðir eru færar að því marki. Ein þeirra væri að skoða hvort í þessum tilgangi mætti nýta þá tæknilegu innviði sem ríkið hefur byggt upp á undanförnum árum, meðal annars með tilkomu stafræns pósthólfs. Sterk rök standa til þess að lögboðnar tilkynningar sem ætlað er að hafa réttaráhrif eigi heima þar, óháð því frá hverjum þær eru sendar. Þá væri augljós kostur að almenningur getur nálgast enn fleiri mikilvæg skilaboð á einum og sama staðnum. Í umsögninni bendum við á að best færi á að fjármálaeftirlitið hefði frumkvæði að því að vekja athygli ráðuneytisins á stöðu þessara mála og knýja á um nauðsynlegar endurbætur á lögunum til að mæta þeim áskorunum og nýta þau tækifæri sem felast í sífellt örari tæknibreytingum.

 

———————

 

Reykjavík 18. janúar 2023

Efni: Umsögn um túlkun FME á 7. gr. innheimtulaga

Motus ehf. hefur kynnt sér umræðuskjal fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands nr. 20/2022 um drög að að svari við fyrirspurn sem fjármálaeftirlitinu barst varðandi túlkun á 7. gr. innheimtulaga nr. 95/2008. Motus ehf. fagnar því að til standi að gefa út leiðbeiningar um túlkun á framangreindu ákvæði innheimtulaganna hvað varðar þann möguleika að senda innheimtuviðvaranir til greiðenda með rafrænum hætti.

Möguleikinn á notkun rafrænna samskiptaleiða er í samræmi við þá afstöðu stjórnvalda að rafræn samskipti séu til þess fallin að auka hagræði og leiða til einföldunar og tímasparnaðar fyrir samfélagið í heild, eins og meðal annars kom fram í áformum um frumvarp til laga um stafrænt pósthólf.

Sú afstaða er jafnframt samræmi við þróun sem hefur átt sér stað á öllum sviðum samfélagsins undanfarin ár. Auk þeirra aðgerða sem hið opinbera hefur haft frumkvæði að má meðal annars nefna að fyrirtæki á fjármála- og vátryggingamarkaði hafa stóraukið þjónustu við viðskiptavini sína með stafrænum lausnum, ekki síst til að geta komið skilaboðum til þeirra með einföldum og öruggum hætti.

Sambærileg þróun hefur átt sér stað á ýmsum sviðum á öðrum Norðurlöndum. Hvað varðar tilkynningar í tengslum við innheimtu hefur í Noregi verið farin sú leið að kveða á um tæknihlutleysi í innheimtulögunum, en þar segir að skriflegar tilkynningar megi senda rafrænt að því gættu að þær séu sendar með fullnægjandi hætti. Hvort það skilyrði er uppfyllt byggir þá á mati hverju sinni, en almennt má gera ráð fyrir að það sé tiltölulega ljóst hvort það er skilyrði er uppfyllt.

Ákvæði innheimtulaga nr. 95/2008, sem hafa að meginstefnu til lítið breyst í fimmtán ár, hafa hins vegar verulega staðið því í vegi að sambærileg þróun geti átt sér stað á sviði vanskilainnheimtu hér á landi. Sú grein laganna sem fjallar um lögboðnar innheimtuviðvaranir er raunar óbreytt frá setningu laganna. Ekki þarf að tíunda þær miklu breytingar sem orðið hafa á þessum tíma, ekki síst hvað snertir stafræna þróun.

Eins og áður er getið fagnar Motus ehf. því að fjármálaeftirlitið hafi til skoðunar með hvaða hætti rafrænar samskiptaleiðir geti að óbreyttum lögum verið nýttar við vanskilainnheimtu en er þó þeirrar skoðunar að rýmri túlkun á 7. gr. innheimtulaga ein og sér sé ekki til þess fallin að liðka fyrir nauðsynlegri framþróun nema að litlu leyti. Motus ehf. bendir á að sú túlkun sem kemur fram í umræðuskjali fjármálaeftirlitsins nr. 20/2022 er ekki sérstaklega rúm og gefi innheimtufyrirtækjum í raun ekki nema að litlu leyti tækifæri til að nýta starfrænar lausnir til að koma tilkynningum til greiðenda.

Í fyrsta lagi er gert ráð fyrir að einungis verði heimilt að nota rafrænar samskiptaleiðir í þeim tilvikum sem skuldari hefur veitt upplýst samþykki fyrir þeim samskiptamáta. Þetta hugtak – upplýst samþykki – virðist ekki almennt notað til að lýsa samskiptum milli þeirra sem eiga í reiknings- eða lánsviðskiptum, þó undantekningar séu þar á, en er þekkt á sviði vísindarannsókna og persónuréttar. Motus ehf. telur að ólíklegt sé að aðferðir sem til þessa hafa verið notaðar til að ákveða hvernig aðilar sem eiga í viðskiptasambandi eiga samskipti sín á milli uppfylli ströngustu skilyrði um upplýst samþykki eins og það hefur almennt verið túlkað.

Í öðru lagi er einungis gert ráð fyrir að samkomulag um þennan sendingarmáta geti komist á milli kröfuhafa og skuldara. Eðlilegt væri að skuldari og innheimtuaðili gætu jafnframt samið um hvernig tilkynningum er háttað. Með því væri komið í veg fyrir að skuldari þyrfti að lýsa þessum vilja sínum yfir við alla mögulega kröfuhafa, sem eru misjafnlega í stakk búnir til að halda utan um þessa afstöðu, heldur væri upplýsingunum komið á framfæri við innheimtuaðilann sem sinnir þjónustu við fjölda kröfuhafa.

Í þriðja lagi og að lokum eru rafræn samskipti verulega þröngt túlkuð í umræðuskjalinu þar sem þau eru eingöngu talin eiga við um sendingu tölvupósta. Það er hins vegar fjarri því eini mögulegi sendingarmáti tilkynninga. Motus ehf. telur nauðsynlegt að fleiri sendingarmátar væru mögulegir og að það væri á ábyrgð kröfuhafa eða innheimtuaðila, sem lýtur ströngu opinberu eftirliti, að tryggja að sá sendingarmáti sem verður fyrir valinu sé nægjanlega tryggur samkvæmt lögum og uppfylli önnur skilyrði. Hér má benda á að ólíkt skráningu lögheimilis, sem hverjum einstaklingi er skv. lögum nr. 80/2018 um lögheimili og aðsetur skylt að viðhalda að viðlögðum sektum, er hvergi til gagnagrunnur með upplýsingum um netföng, hvorki opinber né annar. Því er viðbúið að þröngar heimildir til að nota netföng hafi lítinn ávinning í för með sér. Þá telur Motus ehf. ástæðu til að velta því upp hvort sú túlkun fjármálaeftirlitsins að almennt megi semja um frávik frá 7. gr. laganna sé í samræmi við 2. gr. þeirra, þar sem er með tæmandi hætti talið hvenær frávik eru heimil með samningi.

Með vísan til framanritaðs fagnar Motus ehf. því að fjármálaeftirlitið hafi hafið samtal um ávinninginn af því að nýta stafrænar aðferðir í samskiptum við greiðendur og telur að túlkun eftirlitsins á 7. gr. innheimtulaga sem kemur fram í umræðuskjalinu sé skref í rétta átt. Hins vegar telur Motus ehf. að það þurfi mun meira til svo ýta megi undir eðlilega framþróun á þessu sviði. Til þess að ná yfirlýstu markmiði innheimtulaganna um að treysta hag neytenda, meðal annars með því að tryggja að nauðsynlegar tilkynningar berist þeim með traustum og tímanlegum hætti, er nauðsynlegt að gera breytingar á þeim ákvæðum innheimtulaganna sem þetta snerta.

Margar leiðir eru færar að því marki. Ein þeirra væri að skoða hvort í þessum tilgangi mætti nýta þá tæknilegu innviði sem ríkið hefur byggt upp á undanförnum árum, meðal annars með tilkomu stafræns pósthólfs. Sterk rök standa til þess að lögboðnar tilkynningar sem ætlað er að hafa réttaráhrif eigi heima þar, óháð því frá hverjum þær eru sendar. Þá væri augljós kostur að almenningur getur nálgast enn fleiri mikilvæg skilaboð á einum og sama staðnum. Motus ehf. telur að best færi á að fjármálaeftirlitið hefði frumkvæði að því að vekja athygli ráðuneytisins á stöðu þessara mála og knýja á um nauðsynlegar endurbætur á lögunum til að mæta þeim áskorunum og nýta þau tækifæri sem felast í sífellt örari tæknibreytingum.

Motus ehf. þakkar fjármálaeftirlitinu fyrir að hafa veitt félaginu tækifæri á að skila inn umsögn um drögin og áréttar að verði þess óskað er félagið reiðubúið til að veita eftirlitinu frekari skýringar á þeirri afstöðu sem hér kemur fram í bréfi þessu sem og að taka þátt í samtali um frekari framþróun á sviðinu.

The post Stafrænar innheimtuviðvaranir appeared first on Motus.

]]>
https://motus.is/stafraenar-innheimtuvidvaranir-umsogn/feed/ 0